800 werknemers van USA Today willen van Palantir af

Eenendertig vakbonden bij USA Today Co. willen dat hun werkgever de net aangekondigde samenwerking met Palantir opzegt. Als bewijs voor hun bezwaar voeren ze journalistiek van hun eigen redacties aan. De gezamenlijke verklaring van 10 augustus 2026 linkt naar een USA Today-artikel van mei 2025 over Palantir en deportatietracking door de Amerikaanse immigratiedienst ICE, en naar een opiniestuk van juli 2025 over AI-surveillance.

“We have significant ethical issues with Palantir, whose artificial intelligence (A.I.) software has been used to advance widespread surveillance and power immigration crackdowns”, schrijven de bonden in hun verklaring, die vallen onder The NewsGuild-CWA. “Not only does partnering with Palantir, a major player in the news we cover, create an inherent conflict of interest, but it fails the journalists who have been assaulted and falsely arrested while covering immigration enforcement actions and protests.” De verklaring eindigt met een eis: het bedrijf moet de samenwerking onmiddellijk beëindigen.

Volgens Poynter vertegenwoordigen die 31 bonden samen bijna 800 werknemers in 18 staten, verspreid over titels als The Indianapolis Star, The Arizona Republic en de Detroit Free Press. Op basis van de laatste jaarrekening bij de Amerikaanse beurstoezichthouder komt Poynter op ongeveer 15 procent gebonden personeel van de circa 7.500 Amerikaanse medewerkers. Straight Arrow News houdt het op iets meer dan 10 procent. Die percentages meten niet hetzelfde: 800 ondertekenaars is circa 10,7 procent van 7.500, terwijl Poynters 15 procent op het totale gebonden personeel duidt. Over de omvang van de groep achter de verklaring lopen de bronnen licht uiteen: Poynter schrijft bijna 800 werknemers, Nieman Lab en Straight Arrow News ruim 800.

Waarom dit ook een Europese vraag is

De drijfveer achter de deal is dezelfde die Nederlandse uitgevers kennen: zoekverkeer dat wegvalt. USA Today Co. rapporteerde volgens Nieman Lab 158 miljoen unieke bezoekers in het tweede kwartaal van 2026, tegen 180 miljoen in het eerste. Kristin Roberts zei dat die daling “does not reflect lower demand for the content”. Het bedrijf zet wel in op intensiever geld verdienen aan de eigen lezersdata. Daar hangt volgens de vakbonden een redactionele prijs aan.

De leverancierskeuze is niet uniek. Fox News en Axel Springer, eigenaar van Bild, Politico, Business Insider en volgens Nieman Lab ook The Telegraph, werken volgens Nieman Lab ook met Palantir voor data-intelligentie. Poynter beschrijft dat Axel Springer de software gebruikt om data uit zijn verschillende publicaties en inkomstenstromen samen te brengen. Wie er achter de lezersdata van een Europese uitgever zit, is dus geen theoretische vraag. Verder dan dat reiken deze bronnen niet: Nederlandse cijfers, Nederlandse uitspraken en een beoordeling van de AVG-kant ontbreken.

Een vermelding diep in een e-mail

CEO Mike Reed kondigde de samenwerking op 6 augustus aan tijdens de tweedekwartaalcall. Hij verwacht dat die zal “strengthen how we collect, connect and activate audience data to drive more effective and faster monetization across our platform”, meldt Nieman Lab. Tegen investeerders zei Reed volgens de notatie van Nieman Lab ook: “Every visit, every session, and every moment of attention creates a signal. (…) When we connect those signals, they become actionable intelligence that allows us to engage users more effectively and monetize those relationships faster and at much greater value.”

Het personeel hoorde het uit een kwartaalupdate die Reed die ochtend rondstuurde. De vermelding stond diep in die e-mail, ongeveer twintig minuten voor de call begon, vertelde Mike Davis aan Poynter. Davis is onderzoeksjournalist bij de Asbury Park Press en vice-voorzitter van de NewsGuild of New York, en hij hielp de verklaring organiseren. “I was pretty shocked that A) that we would be getting into business with them at all, but B) that it was sort of passed along to us like it was no big deal”, zei hij. “We’re a news company, so you have a bunch of skeptical, if not cynical, journalists who are hearing this and going, ‘Wait, that Palantir?’”

Het ging snel. Op vrijdagmiddag lag er een concept dat naar alle bonden binnen het bedrijf kon, en volgens Poynter ondertekende de overgrote meerderheid. Hoeveel bonden er in totaal bij het bedrijf zijn, blijkt uit de bronnen niet.

Lezersdata, en de aantekeningen van de verslaggever

Het zakelijke bezwaar in de verklaring is scherp geformuleerd. Het bedrijf heeft volgens de bonden minimale details gegeven over de deal en de contractvoorwaarden. Daardoor blijft onduidelijk hoe persoonlijke gegevens van lezers worden gebruikt en beschermd. “Without answers, how can journalists encourage readers to subscribe to our news outlets?” Journalisten die abonnees moeten binnenhalen kunnen niet uitleggen wat er met de gegevens van die abonnees gebeurt.

De zorg over bronbescherming staat niet in die collectieve verklaring. Die komt van Davis alleen, in een gesprek met Nieman Lab, en gaat over de toekomst, niet over een aanwijsbaar contractonderdeel. “An investigative reporter who keeps a ton of sensitive notes, source information, and confidential documents on their devices is going to be naturally concerned about protecting that information, and who could blame them?” zei hij. Zijn wantrouwen is even expliciet: “It’s pretty hard to trust management’s intentions when the goalposts shift so often that there’s always a fear that what’s true today won’t be true in six months. We’ve all seen the years of disinvestment in local news, especially in the name of going all-in on AI.”

In de geciteerde publicaties wordt niet hard gemaakt of het contract journalistieke systemen raakt, zoals redactionele notities of communicatie met bronnen, of alleen commerciële audiencedata. De bonden zeggen dat het bedrijf minimale details heeft gegeven over hoe lezersdata worden gebruikt en beschermd; Davis zegt tegen Nieman Lab: “Part of the problem is that we know very, very little about how Palantir’s software is going to be used.” Het bedrijf gaf uitsluitend algemene verklaringen over privacy en redactionele onafhankelijkheid; over bronbescherming is in geen bron een reactie vastgelegd.

Wat de directie zegt, en wat ze niet zegt

Amy Garrard, vice president labor relations, gaf Poynter deze reactie: “Our agreement with Palantir is a business decision focused on strengthening how we connect and better serve audiences, advertisers, and subscribers. Our data remains protected under our existing privacy commitments, contractual safeguards, and applicable laws. As always, our journalism remains fully independent.” Reed hield investeerders eerder voor dat het eigendom bij het bedrijf blijft. Volgens Poynter zei hij: “It’s our data. The actions and the intelligence that we utilize takes place on our platform.”

Daartegenover staat de lezing van Davis in Straight Arrow News: de leiding heeft onvoldoende afgewogen wat de samenwerking doet met de nieuwsgaring, en “you can’t trust corporate”. Beide standpunten zijn eerstehands vastgelegd. Ze zijn niet met elkaar te verzoenen zolang de contractinhoud onbekend blijft, en dat is precies het punt waar het bedrijf zwijgt. Hoeveel de deal waard is en hoe lang die duurt, is onduidelijk. Woordvoerder Lark-Marie Antón weigerde volgens Poynter vragen over de specifieke voorwaarden te beantwoorden en verwees naar de kwartaalcall. Palantir wilde tegenover Poynter niet reageren en antwoordde niet op e-mails van Straight Arrow News.

De bonden voeren ook Palantir-medeoprichter Peter Thiel aan, die eens zei dat vrijheid en democratie niet verenigbaar zijn. Volgens Poynter financierde Thiel in het geheim de rechtszaak van Hulk Hogan tegen Gawker. Dat medium ging bankroet en sloot. Het is niet het eerste conflict van dit type: in maart riepen ruim 200 journalisten van Law360 en zusterpublicaties moederbedrijf LexisNexis op een contract van 22 miljoen dollar met de federale immigratiedienst te beëindigen, meldt Straight Arrow News.

In New Jersey zitten twee van de ondertekenende redacties. Journalisten die protesten bij een federale immigratie-inrichting in Newark versloegen, zijn volgens Straight Arrow News in ten minste een dozijn gedocumenteerde gevallen met pepperspray bespoten. Davis noemt het detentiecentrum Delaney Hall in Newark apart als brandhaard. “When you have a hot-button issue like immigration, especially when you have a real epicenter like Delaney Hall, there are concerns that these readers and subscribers and sources that have trusted us in the community are all of a sudden going to feel aggrieved”, zei Davis daarover.

Davis had ten tijde van de publicatie van Poynter niets van de directie gehoord over de verklaring. Vakbondsleden mailen inmiddels zelf concrete vragen naar bestuurders. Op sociale media zeggen sommige gebruikers hun abonnement op te zeggen; een cijfer over daadwerkelijke opzeggingen is er niet. De directie reageerde op de verklaring wel met een algemene verklaring, maar ging in geen enkele bron in op de eis om de samenwerking te beëindigen.