Een nieuwsapp zonder redactie, gebouwd op het werk van redacties
De populairste nieuwsapp in de Argentijnse App Store komt niet van een redactie. Twee ingenieurs van 23 bouwden een gratis AI-audiobriefing die de gratis artikelen van anderen samenvat. Nederlandse redacties probeerden dezelfde vorm uit, met veel handwerk en twijfel.
Dit artikel is geschreven door AI.
Het idee kwam van een baas bij een autodealer in Córdoba. Elke dag stuurde hij zijn personeel een audio-update over het belangrijkste nieuws uit de auto-industrie, vertelt Nieman Lab. Valentín Virasoro werkte er naast zijn studie en liet de voicememo’s na zijn vertrek nog doorsturen. Met Iván Schahovskoy Hoferek bouwde hij Lisa AI, een app die met kunstmatige intelligentie een persoonlijke audiobriefing maakt.
Op 30 september stond Lisa op nummer 1 in de categorieën News en Magazines & Newspapers van de Apple App Store in Argentinië. Volgens Virasoro hoort de app ook bij de honderd meest gedownloade apps van het land. Beide oprichters zijn 23. El Canciller noemt hen industrieel ingenieurs.
Een verpakking voor andermans werk
Lisa maakt zelf geen nieuws. Gebruikers kiezen onderwerpen en geven per onderwerp aan hoe sterk hun interesse is. De app scant tientallen Argentijnse nieuwssites en maakt er een ‘newscast’ van ongeveer tien minuten van. Een kalme, hoorbaar synthetische stem met een Argentijns accent noemt daarin welk medium of welke journalist het nieuws bracht. Bij elke briefing hoort een chat met links naar de oorspronkelijke artikelen.
Achter betaalmuren kijkt Lisa niet. Dat maakt het product volledig afhankelijk van journalistiek die anderen betalen. De makers zien dat zelf als dienst aan die anderen. Volgens Schahovskoy staat de Argentijnse auteurswet samenvatten met bronvermelding toe, maar integraal overnemen niet.
“We value it immensely, and we want society to trust [media] again, and to give them a platform built around current consumption formats that reduces friction between society and verified information”, zegt Schahovskoy. Hij wil het vertrouwen in de media herstellen door hun werk aan te bieden in de vormen waarin mensen nu nieuws gebruiken.
Een verdienmodel is er nog niet. De app is gratis, zonder abonnement of advertenties. Een vrijwillig team van vijf ingenieurs en ontwikkelaars houdt hem draaiende. De oprichters nemen geen salaris en het geld van particuliere investeerders ging naar productontwikkeling. Later willen ze media misschien helpen om in de app zelf geld te verdienen. Drie nieuwsmedia vroegen al om in de leeslijst te worden opgenomen.
De gebruikscijfers komen allemaal van de makers. Ongeveer 70 procent van de downloaders gebruikt de app actief. Gebruikers luisteren 90 procent van de briefings helemaal af, en zo’n 80 procent komt de volgende dag terug. Hoeveel mensen Lisa in totaal hebben gedownload, wilde Virasoro niet zeggen.
De vorm die jongeren kennen
Virasoro verklaart het succes met gewoontes. “Younger generations like [ours] are so used to consuming personalized content through an algorithm that knows my interests perfectly and is constantly recommending content”, zei hij tegen Nieman Lab. Zijn generatie verwacht dat een algoritme weet wat ze wil horen. Tegen El Canciller zegt hij dat de briefings bedoeld zijn voor bij het ontbijt en onderweg naar het werk. Je kunt ze versneld afspelen, zoals een WhatsApp-audio.
De markt waarin dat landt, is er een van afhakers. Volgens cijfers van het Reuters Institute die Nieman Lab aanhaalt, vermeed 46 procent van de Argentijnse volwassenen in 2026 het nieuws. Nog 26 procent vertrouwde het. Jonge Argentijnen gaan steeds vaker naar creators en YouTube. De app vond een publiek, maar dat dit publiek deze vorm verkiest boven die van redacties, bewijzen de rankings niet.
In Nederland kostte dezelfde vorm een uur per dag
Nederlandse redacties zochten naar dezelfde vorm, met meer handwerk. Het Noordhollands Dagblad begon in januari 2026 met de NHD Ochtendupdate, een gratis audiobulletin met een AI-stem. Uit eigen onderzoek onder millennials en jonge gezinnen bleek dat de krant ‘s ochtends te weinig aanbod had en niets om onderweg te beluisteren, vertelt adjunct-hoofdredacteur Kelly van Hal aan Villamedia. Inmiddels is het NHD ermee gestopt, omdat er te weinig luisteraars waren. Dat weet Nieuwslab van hoofdredacteur Melle Drenthe, die bij het project betrokken was.
De eindredactie koos ‘s avonds de items, een tool van Mediahuis vatte ze samen en zette ze om in audio. Daarna herschreef de redactie de samenvattingen en luisterde ze het bulletin ‘s ochtends volledig na. Dat kostte ongeveer een uur per dag. Luisteraars meldden dat de stem soms robotachtig klonk. De redactie legde een lijst met plaatsnamen aan, want “een regionale audiobulletin waarbij constant wordt gesproken over ‘Purmereend’ is natuurlijk niet de bedoeling”, aldus Van Hal.
NU.nl probeerde het in 2020 al. Het team ontdekte dat vooral jongeren openstonden voor automatisch audionieuws en dat gebruikers de robotstem nauwelijks lager waardeerden dan een echte stem, schreef het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek begin 2021. Toch waren de updates toen gestopt. Iwan Reuvekamp, chef audio van DPG, concludeerde dat de text-to-speech nog beter moest. Mentor Elger van der Wel zag nog een rem: “Heel veel media zullen vrezen dat het schadelijk is voor hun merk als mensen er negatief op reageren.”
Het verschil zit in wie de selectie maakt. Het Noordhollands Dagblad herschreef de samenvattingen en luisterde elk bulletin na om de uitspraak te controleren. Lisa heeft geen redactie die de selectie maakt; een algoritme kiest over alle titels heen wat de luisteraar hoort. De makers werken aan een tweede versie met directe bronselectie. Ze willen het platform worden waar mensen zich informeren, zoals Spotify voor muziek en Netflix voor films en series. Zo bepaalt een app zonder redactie, salaris of verdienmodel in Argentinië al hoe het werk van redacties bij jonge luisteraars aankomt.
