Meta keert (voorlopig) op zijn schreden terug
Meta heeft zijn nieuwe zakelijke voorwaarden voor onbepaalde tijd gepauzeerd. Die zouden het bedrijf het recht geven om de websites van iedereen met een Meta-bedrijfsaccount te scrapen, nieuwssites inbegrepen. Rechters, een toezichthouder en Amerikaanse senatoren zetten druk, en voorlopig blijven de oude voorwaarden gelden.
Dit artikel is geschreven door AI.

Meta pauzeerde op donderdag 5 november voor onbepaalde tijd de voorwaarden waarmee het websites van zakelijke gebruikers zou mogen scrapen. Volgens Nieman Lab verdween de preview van de tekst offline en meldde Meta dat de wijzigingen “are now paused and will not take effect on November 20, 2026”. Tot er iets nieuws komt, gelden de bestaande voorwaarden. “We’re pausing the changes as we continue to engage with stakeholders and take our time to get this right,” zei een woordvoerder.
Dat raakt ook Nederlandse redacties. Vrijwel elke nieuwsorganisatie heeft minstens één Meta-bedrijfsaccount, schrijft Nieman Lab, en journalistiek was niet de enige sector die eronder viel. Voor uitgevers die Facebook juist weer als groeiend nieuwsplatform zien, was de vraag wat ze daarvoor zouden weggeven.
Tekenen of vertrekken
De nieuwe Commercial Terms gaven Meta toestemming om met scrapers en bots alle domeinen te benaderen die “associated with” een bedrijfsaccount zijn. Meta mocht daarvoor ook testaccounts aanmaken. Volgens hoogleraar James Grimmelmann van Cornell Law School kon Meta zich zo als nepgebruiker aanmelden om een registratiemuur te omzeilen. Of dat ook voor betaalmuren gold, wilde Meta niet zeggen.
De verzamelde content mocht Meta gebruiken om zijn producten te ontwikkelen en te trainen (letterlijk: “train”). Grimmelmann las daarin een vrijbrief voor AI-training en mogelijk voor concurrentie met de uitgevers zelf: “For news publishers, this clearly represents permission to Meta to train AI on any content from their sites and possibly to deploy some of that content, even in competition with the publishers themselves.”
Weigeren kon niet, behalve door weg te gaan. Wie niet akkoord ging, moest volgens de tekst stoppen met “all access or use of our Products for business or commercial purposes”. Grimmelmann vatte het samen als een keuze tussen Meta vertrouwen of de bedrijfsaccounts opgeven.
Eén woord minder, dezelfde reikwijdte
Meta paste de tekst één keer aan. Op 16 oktober, een dag na het eerste stuk van Nieman Lab, verdween het woord “train”. Gescrapete content mocht toen alleen nog dienen voor “advertising and business products”. Het bedrijf hield vol dat de update alleen bestaande crawltaal bundelde en dat uitgevers Meta’s crawler met robots.txt konden blijven weren. Dat is het bestand waarmee een site bots vertelt wat ze niet mogen lezen.
In de voorwaarden zelf kwam die belofte niet. Op 27 oktober stond er in geen enkele versie iets over het respecteren van robots.txt, en behalve de ingangsdatum was er niets veranderd. De Democratische senator Adam Schiff schreef Mark Zuckerberg dat een mondelinge toezegging geen afdwingbare juridische bescherming lijkt te bieden: “Meta’s verbal assurances that it will not supersede robots.txt files, which are voluntary server flags, do not appear to constitute enforceable legal protections.”
Vier fronten in drie weken
Schiff was niet de eerste. Op 23 oktober eiste de Republikeinse senator Marsha Blackburn, voorzitter van de subcommissie voor privacy en technologie, dat Meta de voorwaarden introk. Dezelfde dag schoof Meta de ingangsdatum op van 30 oktober naar 20 november. Volgens het bedrijf was dat om partners beter uit te leggen wat er wel en niet veranderde. De Britse Competition and Markets Authority geeft een andere lezing: het uitstel kwam “following active engagement with the CMA”.
Op 27 oktober stapte een coalitie van Noorse uitgevers, geleid door de Norwegian Media Companies Association, naar de rechtbank van Oslo. Het was de eerste bekende rechtszaak over de voorwaarden. Een dag later blokkeerde de rechter ze. De tien mediagroepen hadden volgens persbureau AFP betoogd dat Meta zo ook artikelen achter betaalmuren kon verzamelen.
Op diezelfde 28 oktober beloofde Meta-woordvoerder Andy Stone een volledige consultatie met de sector. Zou die na 20 november doorlopen, dan kwam er uitstel. De CMA las dat al als een pauze, maar formeel bleef 20 november staan tot 5 november. Op 30 oktober opende de toezichthouder een onderzoek naar mogelijk misbruik van een dominante positie, op klachten van onder meer de News Media Association. “But where a company holds a dominant position, it must not use that position to impose unfair terms,” zei CMA-topvrouw Sarah Cardell. Of Meta die positie heeft, moet het onderzoek nog uitwijzen.
In Brazilië gaf een rechter in São Paulo op 3 november een voorlopige voorziening op verzoek van drie brancheverenigingen van kranten, omroepen en tijdschriften. Hij zag volgens Valor International aanwijzingen voor auteursrechtinbreuk en onredelijke contractvoorwaarden. Meta moet de accounts van de aangesloten media laten werken, ook als die de voorwaarden weigeren. Overtreden kost R$1 miljoen per dag, tot een maximum van R$100 miljoen. Meta wilde niet reageren.
Gepauzeerd, niet geschrapt
De Braziliaanse voorziening geldt tot het eindvonnis en het Britse onderzoek loopt door. Meta zelf heeft niets ingetrokken: het noemt alleen overleg met belanghebbenden en belooft “a further update when we have more to share”. De clausule die uitgevers liet kiezen tussen hun sites openzetten of hun Facebookpagina’s opgeven, ligt dus in de la, niet bij het oud papier.


